7.1 Şirket Kurma
Türkiye’nin Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY) Kanunu, eşit muamele ilkesine dayalı olup uluslararası yatırımcıların yerel yatırımcılar ile aynı hak ve yükümlülüklere sahip olmasına olanak tanımaktadır.
Şirket kurma ve hisse devri koşulları, yerel yatırımcılara uygulananlar ile aynıdır. Buna göre, uluslararası yatırımcılar, Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) belirtilen tüm şirket türlerini kurabilmektedir. TTK; uluslararası standartları karşılayan, özel sermaye ve halka arz faaliyetlerini teşvik eden, yönetim işlemlerinde şeffaflık sağlayan ve Türkiye’nin iş ortamını AB mevzuatı ve AB’ye katılım süreci ile uyumlu hale getiren bir kurumsal yönetim yaklaşımı sunmaktadır.
Türkiye gerçekleştirdiği yatırım ortamını iyileştirme reformuyla birlikte iş yapma kolaylığını esas almış ve böylece şirket kuruluşlarında yaşanan bürokrasi kaldırılmış, maliyet ve prosedürler de asgariye indirilmiştir. Bu doğrultuda, şirket kuruluşları artık sadece Ticaret Odalarında faaliyet gösteren ve “tek durak ofis” olarak tasarlanan Ticaret Sicili Müdürlüklerinde gerçekleştirilmekte ve aynı gün içinde tamamlanabilmektedir.
7.2 TKK Kapsamındaki Şirket Türleri ve Alternatif Yapılar
TTK kapsamında, kurumsal ve kurumsal olmayan aşağıda belirtilen türlerde şirketler kurulabilmektedir:
7.2.1 Kurumsal yapılar
- Anonim Şirket (A.Ş.)
- Limited Şirket (Ltd. Şti.)
Bazı mali eşikler (örneğin; asgari sermaye) ve organlar birbirinden farklı olsa da, bir anonim şirket veya limited şirket kurmak için izlenen usul aynıdır.
7.2.2 Kurumsal olmayan yapılar
- Genel Ortaklık
- Sınırlı Ortaklık
- Hisselerle Sınırlı Ortaklık
Şirketler bu beş farklı türde kurulsa da anonim şirket ile limited şirket, hem küresel ekonomide hem de Türkiye’de en sık tercih edilen türlerdir.
7.3 Vergiler
Türkiye, OECD üyesi ülkeler arasında uluslararası standartlara uygun, anlaşılır, objektif ve oldukça rekabetçi bir vergi sistemine sahiptir. Türk vergi mevzuatı temel olarak üç ana başlık altında toplanmaktadır:
7.3.1. Gelir Vergileri
Kurumlar Vergisi: Türkiye’de genel ticari kazançlar için uygulanan kurumlar vergisi oranı %25’tir. Ülkedeki üretimi ve döviz girdisini desteklemek amacıyla, ihracat yapan şirketlerin ihracat gelirlerine %5 oranında indirim uygulanmaktadır. Finans sektörü ve bankalar için ise bu oran %30’dur.
Şahsi Gelir Vergisi: Gerçek kişilerin elde ettiği kazançlar, artan oranlı (kademeli) bir sisteme göre %15 ile %40 arasında vergilendirilir. Çalışanları korumak adına, asgari ücrete kadar olan maaş ödemeleri gelir vergisi ve damga vergisinden tamamen muaftır.
7.3.2. Gider Üzerinden Alınan Vergiler
- Katma Değer Vergisi (KDV): Mal ve hizmet teslimlerinde ürün türüne veya sektöre göre genel olarak yüzde 1,yüzde 10 ve yüzde 20 oranlarında KDV uygulanmaktadır.
- Özel Tüketim Vergisi (ÖTV): Akaryakıt/petrol ürünleri, taşıtlar, tütün/alkol ürünleri ve lüks tüketim maddeleri gibi belirli ürün gruplarından, KDV’den farklı olarak sadece bir defaya mahsus olacak şekilde tahsil edilir.
- Damga Vergisi: Sözleşmeler, teminat mektupları ve mali bildirimler gibi resmi nitelikteki belgeler üzerinden, belge bedeline göre %0,189 ile %0,948 arasında değişen oranlarda veya maktu olarak alınır.
- BSMV: Bankacılık ve sigorta muamelelerinden doğan işlemler için KDV yerine genellikle yüzde 10 ila yüzde 15 arasında değişen oranlarda işlem vergisi uygulanır.
7.2.3 Varlık Vergileri
- Emlak Vergisi: Türkiye sınırları içerisindeki bina, daire ve araziler için gayrimenkulün türüne göre %0,1 ile %0,6 arasında değişen oranlarda yıllık olarak ödenir.
- Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV): Araç sahiplerinden, her yıl aracın yaşı, motor hacmi ve değerine göre belirlenen maktu tutarlarda tahsil edilir.
- Veraset ve İntikal Vergisi: Veraset ve intikal vergileri ise yüzde 1 ile yüzde 30 arasında değişen oranlarda alınmaktadır.
Kaynak: https://www.invest.gov.tr